عنوان کامل پایان نامه :

 تحلیل فضایی بلوارهای شهری ( مطالعه موردی: بلوار شهید انصاری رشت)

قسمتی از متن پایان نامه :

ویژگی‌های جغرافیای تاریخی

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

3-4-1) وجه تسمیه و سابقه سکونت

  • وجه تسمیه رشت

درمورد نامواژه رشت دیدگاه‌های گوناگونی از سوی پژوهشگران ارائه گردیده می باشد. در هندی باستان واژه رشتی به معنای «نیزه» آمده می باشد. در اوستا و پارسی باستان، «ارشتی»[1] نیز گویند. در زبان ارمنی نیز این واژه به معنای «نیزه و نیزه‌دار» می‌باشد. بعضی واژه رشت را با واژه رشتن یا رسیدن هم‌ریشه می‌یابند و باورشان بر این می باشد که زیرا این جایگاه از روزگاران قدیم، کانون مهم فراوری و داد و ستد ابریشم بوده به همین سبب به این نام خوانده شده می باشد. بعضی نیز بر این باورند که واژه رشت پیوند یافته از دو بخش رش و ت می باشد. «رش» به معنای ابریشم نازک و ظریف و هم به معنای باران ریز و ملایم می‌باشد و پسوند «ت» نیز معنای جایگاه و مکان را می‌دهد. بدین‌گونه رشت به معنا و مفهوم جایگاه ابریشم ظریف یا سرزمین باران ملایم می‌باشد. همچنین از نظر لغوی واژه رشت به فتح نخست را به معنای فرو افتاده، در گوی جای گرفته یا جای فرودین نیز آورده‌اند. رشت به این مفهوم، صفتی بود برای هفته بازاری که در روزهای چهارشنبه در آج بیشه رشت برپا می‌گردید. از آن جا که محل برپایی این بازار، در مقایسه با پیرامونش، در جای گودی قرار داشت به رشت بازار معروف گردید. زیرا مسافران و پیله‌ورانی که از باختر، جنوب و خاور رشت به این مکان راهی می‌شدند، در واقع از جاهای بلند به محل پست و گود فرود می‌آمدند. به مرور با گذشت زمان واژه بازار کنار نهاده گردید و تنها نام رشت کاربرد پیدا نمود(کشور دوست، 1385: 95).

  • سابقه سکونت

در سالهای آغازین پدیدایی، رشت دارای بافتی روستایی بود و در میان فضایی جنگلی و در فاصله رودهای زرجوب و گوهر رود قرار داشت. خانه‌های پراکنده، به این شهر آرایشی روستایی می‌داد و به سبب رطوبت و باران فراوان، خانه را در نقاط خشک‌تر بنا می‌کردند. در دوره صفوی، شاه عباس یکم با سرکوب دو کانون مهم حکمرانی در شرق و غرب گیلان (لاهیجان و فومن) به شهر رشت که موقع مرکزیِ ارزنده‌ای برای امور سیاسی و بازرگانی داشت، اهمّیت در خوری بخشید. از این زمان بافت روستا گونه رشت دگرگون گردید و به مرور به شهری بازرگانی برای دادوستد کالاهای مختلف به ویژه ابریشم بدل گردید. نخستین هسته‌های تجاری در بازار کنونی رشت پدیدار گشت و با پیشرفت امور اقصادی، محدوده فیزیکی شهر دگرگون گردید و در جهت شمالی یعنی جانب بندر پیربازار و جنوبی یعنی جاده قزوین گسترش پیدا نمود. در دوره پس از سقوط صفویان به دلایلی زیرا هرج و مرج و ناامنی، هجوم روسها و همه‌گیر شدن بیماری طاعون، در پیشرفت شهر ایستایی پدید آمد و در پی آن با پدیدار شدن بیماری کرم ابریشم، طریقه نابودی اقتصادی نمایانگر گردید. مهمترین مکان‌ها در ساختار کالبدی شهر رشت در این دوره عبارت بودند از:

  • هسته‌های نخستین محلات هفتگانه شهر که با بافتی روستایی و بدون پیوستگی هم پدید آمدند. این هسته‌ها به صورت خانه باغ و در کنار کشتزارهای برنج و باغ‌های توت شکل گرفتند و هر یک دارای بازار و مسجدی نیز بودند.
  • مزار آقا سید جعفر با تپه‌ها و سبزه زارهای پیرامون آن که در میان شهر قرار داشت.

سازمان فضایی ـ کالبدی رشت از دوره افشاریه به سبب پیشرفت بازرگانی و ارتباط با دیگر کشورها و سایر عوامل، دچار دگرگونی ساختاری گردید. این دوران را می‌توان دوران گسترش و رونق گیلان‌شهرها نامید. بازار، میدان، محلات و گذرها در شهرهای گیلان توسعه پیدا نمود و بیشتر شهر به اشغال بازار در آمد. گذرگاه‌های تنگ و پرپیچ و خم که بعضی سنگفرش شده بودند و نداشتن دیوار و دروازه از ویژگی‌های شهر رشت به شمار می‌آمد. گورستان عمومی‌ و مزار آقا سید جعفر که با گذرگاه‌های تنگ به مناطق مسکونی و بازار پیوند می‌پیدا نمود، به همراه عمارت بزرگ حکومتی (دارالحکومه) پیکر اصلی شهر را شکل می‌بخشید. محله‌های نامدار رشت در این دوره عبارت بودند از: خمیران کیاب، خمیران زاهدان، صیقلان، بازار، استادسرا، کیاب و زاهدان. از هفت بازار رشت در دوره قاجار دو بازار از همه مهمتر و از مراکز اصلی داد و ستد به شمار می‌آمدند:

  • نخست بازار باربندان (ساغریسازان) که بازار اولیه شهر و مربوط به دوره صفویه بود و کالاهای داخلی به این بازار فرستاده می‌گردید.
  • دوم بازار «ساروق بندان» نام داشت که در میانه شهر قرار داشت. این بازار در محدوده میدان صیقلان قرار داشت و محل دریافت کالاهایی بود که بین ایران و روسیه مبادله می‌گردید.

[1] . arasti

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

  • اظهار تعریفی جامع و روشن از مفهوم بلوار و ایجاد ذهنیت درست از آن
  • معرفی بلوار به عنوان مکانی ایمن ، سرسبزی و مفرح و روان برای پیاده ها و سواره ها
  • شناخت و تجزیه و تحلیل بلوار شهید انصاری از نظر فرم، کاربری و معنا

 دانلود متن کامل پایان نامه جغرافیا در لینک پایین صفحه