عنوان کامل پایان نامه :

 تحلیل ژئوپلتیک اقلیت در جمهوری اسلامی ایران با تاکید بر بهائیت

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

قسمتی از متن پایان نامه :

تأثیر روس وانگلیس در بهائیت

سلطه و دخالت بیگانگان بر کشور و شیوه استبدادی حکومت قاجارها  باعث شده بود تا ایران در آستانه  وابستگی کامل قرار گیرد. این وابستگی را در آغاز قدرت نظامی به ایران تحمیل نمود و سلطه اقتصادی و سیاسی نیز در پی آن آمد (تدین ، 1380، 223) ناکارآمدی نظام سیاسی حکومت قاجارها که به سیطره استعمارگران روس و انگلیس بر ایران منجر گردید؛ مراجع و علمای شیعه را به عنوان کارآمدترین عنصر سیاسی- دینی پیش روی بیگانگان قرار داد. آنها رادیکال­ترین اندیشه­های خود را نه تنها برای مقابله با حکومت استبدادی قاجارها مطرح کردند؛ بلکه  با تکیه بر دین برهانی و با ابزارهایی مانند اجتهاد و فتوا  با هرگونه سلطه­گری و سلطه پذیری به ستیز برخاسته و در جهان اسلام، و مانند ایران، هدایت­گر جنبش­های ضد استعماری و ضد استبدای شدند. تحریم تنباکو که با فتوای مرجع عالیقدر میرزا رضا شیرازی  صورت گرفت (ناظم الاسلام، 1360، 11-15)و استبداد قاجار و استعمار انگلیس را کاملا مستاصل نمود بیانگر تأثیر برجسته مراجع و علمای شیعی در این دوره بوده می باشد. (وزارت امور خارجه ، 1384،136).

استعمار­­گران روس و انگلیس که قدرت اسلام و نفوذ  مراجع و روحانیت شیعی  در بین مردم مسلمان ایران را تنها نیروی بازدارنده در برابر سیطره سیاسی و نظامی و چپاول منابع سرشار ایرانیان  و اخذ امتیازات اقتصادی خود می­دیدند؛ کوشش کردند با انواع ترفندها و توطئه­ها  نفوذ و جایگاه مذهب تشیع و  علمای دینی را در بین توده­های مسلمان تضعیف کنند. از همین رو  به بدعت­گذاری و بنیان نهادن فرقه­های ضاله و مذاهب ساختگی در برابر فرهنگ اصیل شیعی پرداخته و زمینه سازی رشد و ترویج آنها را  در راس اقدامات و برنامه­های  شیطانی خود و در جهت  تحقق سیاست همیشگی خود«تفرقه بینداز و حکومت کن»  قرار دادند. هدف استعمارگران این بود که از یک سو با تبلیغ گسترده مذاهب پوشالی و تقویت آنها به اقتدار، انسجام و وحدت مردم ایران ضربه وارد نمایند و از سوی دیگر با تحقیر هویت ملی، اعتقادات و باورهای دینی مسلمانان  زمینه را برای پذیرش فرهنگ منحط غرب فراهم سازند.

اولین حرکت شیطانی در این زمینه، توسط امپراتوری روسیه تزاری برداشته گردید و پس از آن انگستان به میدان آمده و آن را تقویت نمود. بابیگری و بهاییگری که هر دو دارای یک آبشخور و اصول و تفکر می­باشند و اولی به رهبری سید علی محمد باب  و دومی به جانشینی و رهبری میرزا حسین علی نوری یا بهاء الله  پای در عرصه وجود نهادند؛ از نتایج شوم عملکرد قدرت استعماری روسیه تزاری در ایران محسوب می­گردد. (وزارت امور خارجه ، 1384: 135)

سید علی محمد شیرازی (باب) بنیانگذار آیین بابیت در سال 1260 هجری قمری ادعا نمود که باب و نایب امام زمان شیعیان می باشد و جمعی از مردم نیز (به انگیزه­های گوناگون) به وی گرویدند. در مورد یکی از مهمترین انگیزه­های افراد برای پیوستن به این فرقه ضاله می­توان گفت که، مردم ایران از سویی از جنگهای سختی که در سالهای پیش از ظهور جنبش بابیت بین ایران و روسیه تزاری وجود داشت خسته و ناامید شده بودند و هم از سوی دیگر بدلیل استبداد، ظلم و بی کفایتی حاکمان قاجار  به دنبال ماوئ و پناهگاهی معنوی بودند . لذا حالتی در آن برهه زمانی پیش آمده بود که همه در انتظار فرج امام زمان (عج) به سر می­بردند تا ملت اسلام را از یوغ ظلم استعمارگران و دولت حاکم نجات دهد. این زمینه­ها و عوامل سبب گردید تا عده­ای از مردم با شنیدن ادعاهای باب و پیروانش به آنان گرایش پیدا کرده و به جای پناهگاه صحیح به پناهگاه کاذب روی آورند. (گلپایگانی ، 1346: 119-118).

سید علی محمد شیرازی که در آغاز خود را به عنوان نماینده امام زمان (عح) معرفی کرده بود، بعدا با ادعای مهدویت و حتی ادعای نبوت  شورشهای دامنه داری را در  بعضی از مناطق ایران مانند شیراز، اصفهان،  زنجان و مازندران ایجاد نمود . وی با تاویل نادرست از آیات و احکام قران و تغییر و تبدیل قوانین و سنن اسلام، عملا پیش روی علمای شیعه قرار گرفت.. ناصر الدین شاه در آغاز کوشش نمود برای مقابله با روحانیت و علما از بابی­ها به عنوان سپر بلا بهره برداری کند که خواست استعمارگران نیز بود. (فریدونی ، بی تا، ج3: 4)

پس از آنکه علی محمد باب با ادعاهای استعمار ساخته خود، علیه اسلام و تشیع می­شورد و خود را مهدی موعود و سپس پیامبر معرفی می­کند و در نهایت نیز ادعای الوهیت می­نماید؛ بر اثر فشار علما به حاکم فارس، او دستگیر و به شیراز گسیل گردید. حاکم اصفهان  به نام «منوچهر خان گرجی معتمد الدوله» در اثر گرایشات استعماری،  عوامل خود در شیراز را به آزاد کردن باب از زندان و فرستادن او به اصفهان فرمان می­دهد. «کینیاز دالگورکی» از ماموران اطلاعاتی و یکی از اعضای مهم و کلیدی سفارتخانه روسیه در ایران، که بعدا وزیر مختار روسیه در ایران گردید، در یاداشت­های خود درمورد تأثیر روسیه در بنیان نهادن این فرقه مذهبی و طرفداری و فضاسازی­های لازم برای آزاد کردن علی محمد باب، که عامل مستقیم آنها محسوب می­گردید، چنین می­نویسد: « … همین که به من اطلاع رسید [سید علی محمد باب] وارد اصفهان شده ، یک نامه دوستانه به معتمدالدوله حکمران اصفهان نوشتم و سفارش سید [باب] را نمودم که از دوستان من و دارای کرامت می باشد، از او نگهداری کنید.[1]الحق معتمدالدوله چندی از او خوب نگاهداری نمود ، اما از بدبختی سید، معتمدالدوله مرحوم گردید. سید بیچاره را گرفتند و به تهران روانه نمودند. من هم توسط میرزا حسینعلی و میرزا یحیی [ فرزندان سید علی محمد باب] و چند نفر دیگر در تهران هو و جنجال به راه انداختم که صاحب الامر را گرفته اند و لذا به دستور دولت او را از «کناره گرد» روانه رباط کریم و از آنجا به طرف قزوین و یکسره به تبریز و از آنجا به ماکو بردند ، اما دوستان من کوشش کردند و جنجال به راه انداختند … » (بهرمن ، 1361، 129)

همان گونه که نظاره گردید بر اساس سند مذکور ، سید علی محمد باب تحت طرفداری روسیه قرار داشت و «دالگورکی» مامور اطلاعاتی این کشور استعماری پس از دستگیری او به جنجال آفرینی برای آزاد ساختن عامل و سرسپرده روسیه می پردازد. طرفداری روسیه تزاری از باب و پیروانش به معنای بی تفاوتی و عدم طرفداری  انگلیسیها نسبت به بابیت نبود. برابر سند موجود در بایگانی وزارت امور خارجه انگلیس، به تاریخ 21 ژوین 1850 که یک مامور ناشناس انگلیسی از تهران به لندن ارسال داشته، چنین آمده می باشد: «جناب لرد پالمرستون: اینجانب افتخار دارد شرحی درمورد مسلک جدید «باب» رالفاً ارسال دارم. مطالب ضمیمه را یکی از پیروان باب به من داد و من تردیدی در صحت ان ندارم… در یک جمله، این [درشمار] ساده ترین مذاهب می باشد که اصول آن در ماتریالیسم، کمونیسم و لاقیدی نسبت به خیر و شرکلیه اعمال بشر اختصار میشود». (رائین ، 1358: 112)

[1] -طرفداری منوچهر خان گرجی معروف به معتمدالدوله از سیدعلی محمد باب تصادفی نبود. منوچهرخان گرجی از اسرایی به شمار می رفت که توسط آغامحمدخان قاجار از تفلیس به ایران آورده گردید. او آغاز ارمنی بود و سپس مسلمان گردید , لکن اسلام آوردنش ظاهری بود و در باطن به دین مسیحیت باقی ماند و علیه اسلام به فعالیت پرداخت . این عنصر پس از حضور در تشکیلات دولت قاجار تأثیر غلام و پیشخدمت مخصوص را اعمال می نمود , اما به مرور و در اثر طرفداری ها و دخالت های دولت روسیه , از نزدیکان و مقربان دولتمردان قاجار محسوب گردید و لقب « معتمدالدوله » ! دریافت نمود. این عنصر خطرناک در اثر جلب نظر قاجار سرانجام به استانداری اصفهان منصوب گردید و اگرچه علمای اسلام علیه این انتصاب اعتراض کردند , لکن نتیجه ای بدست نیاوردند و دیدیم که ارتباط او با دولت روسیه و خیانتش علیه ایران با آزاد کردن رهبر بابیگری از شیراز و آوردن آن به اصفهان و کمک و مساعدت های بی دریغ او در نشر عقاید و افکار کفرآمیز این عامل دست نشانده استعمار , به اثبات رسید

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

  •  صدمات اجتماعی  – اقتصادی  – سیاسی  ناشی از اقلیت بهائیت در ژئوپلتیک ایران چیست؟
  •  بهائیت چه تاثیری در مناسبات سیاسی و اقتصادی ایران دارد؟

 دانلود متن کامل پایان نامه جغرافیا در لینک پایین صفحه